Sztuczna inteligencja w firmach: gotowość do adopcji i wyzwania wdrożeniowe. Podsumowanie wydarzenia BKL

Jak firmy podchodzą do wdrażania sztucznej inteligencji – w sposób zaplanowany czy raczej improwizowany? Czy większym wyzwaniem są bariery systemowe, czy brak odwagi do zmian? Jak zapewnić bezpieczeństwo danych i jednocześnie rozwijać zespoły w kontekście nowych technologii? O tych zagadnieniach rozmawialiśmy podczas wydarzenia „Sztuczna inteligencja w firmach: gotowość do adopcji i wyzwania wdrożeniowe”, zorganizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości i Uniwersytet Jagielloński, które odbyło się 22 kwietnia w Warszawie. Spotkanie poświęcono prezentacji wyników najnowszego badania realizowanego w ramach projektu Bilans Kapitału Ludzkiego w obszarze AI oraz dyskusji o praktycznych aspektach wdrażania sztucznej inteligencji w przedsiębiorstwach.

Podczas wydarzenia odbyła się premiera publikacji przygotowanej w ramach  Bilansu Kapitału Ludzkiego w obszarze AI „Sztuczna inteligencja w firmach: gotowość do adopcji, kompetencje i potrzeby. Raport z badań BKL”.

Spotkanie otworzyła Joanna Zembaczyńska-Świątek, Zastępca Prezesa PARP podkreślając znaczenie AI jako jednego z filarów transformacji gospodarczej oraz wskazując na rolę instytucji publicznych w budowaniu ekosystemu wsparcia dla wdrożeń nowych technologii.

Wystąpienie otwierające wygłosił prof. Dominik Batorski z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego UW, który przedstawił rozwój sztucznej inteligencji w kontekście innych zmian technologicznych jakich doświadczało społeczeństwo, oraz ich wpływ na produktywność i modele biznesowe.

Anna Szczucka z Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych UJ i Robert Zakrzewski z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w prezentacji pt. „Gotowość czy improwizacja? Jak firmy wdrażają AI?” przedstawili wyniki najnowszego badania BKL na temat poziomu adopcji sztucznej inteligencji w Polsce. W procesach biznesowych korzysta z niej 23% firm i większość z nich jest na wczesnym etapie wdrożeń. Co więcej, działania te mają często charakter pilotażowy lub eksperymentalny. Eksperci podkreślili także, że wdrażanie AI w wielu przypadkach odbywa się bez długoterminowego planu, co zwiększa ryzyko niepowodzenia projektów. Firmy, które integrują AI z celami strategicznymi i procesami decyzyjnymi, działają bardziej systematycznie, inwestują w istotne obszary działalności i są lepiej przygotowane do skalowania projektów w perspektywie średnio- i długoterminowej.

O wyzwaniach związanych z wdrażaniem AI w organizacjach rozmawiali eksperci podczas panelu „AI w firmach: bariery systemowe czy brak odwagi?” prowadzonego przez Paulinę Zadurę, dyrektor Departamentu Analiz i Strategii w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Wzięli w niej udział Marianna Sidoroff, dyrektor Departamentu Gospodarki Cyfrowej w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, Marek Staniszewski, founder firmy Heuristica , Katarzyna Śledziewska, dyrektorka Zarządzająca DELab UW, Karol Wilczyński, główny specjalista w Departamencie Badań. Eksperci wskazywali na strukturę przedsiębiorstw w Polsce, w której dominują mikrofirmy oraz uwarunkowania regulacyjne, wynikające przede wszystkim z europejskich przepisów dotyczących AI oraz ochrony danych. Firmy często nie wiedzą, jak interpretować przepisy i jak bezpiecznie wdrażać nowe rozwiązania. Podkreślono także brak gotowości kadry zarządzającej do podejmowania ryzyka oraz niską świadomość możliwości związanych z wdrożeniem AI. W wielu organizacjach brakuje liderów transformacji cyfrowej. Problemem jest również dostęp do jakościowych danych oraz infrastruktury umożliwiającej wdrożenia na większą skalę. Panel zakończył się wnioskiem, że największą barierą nie zawsze jest technologia, a często jest nią sposób myślenia i kultura organizacyjna.

Kolejna część spotkania dotyczyła kapitału ludzkiego i dostępności specjalistów AI. Iwona Krysińska z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Seweryn Krupnik z Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych UJ wskazali na rosnącą lukę kompetencyjną oraz konieczność inwestowania w rozwój pracowników, szczególnie w kontekście dynamicznego rozwoju technologii AI. Ważne są nie tylko kompetencje technologiczne, ale również społeczne jak np. zdolność uczenia się i adaptacja do zmian.

W kolejnym panelu „Upskilling czy rekrutacja nowych specjalistów – jak najlepiej reagować?”, który moderował Paweł Chaber z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, udział wzięli Magda Gajownik, dyrektorka Biura Transformacji Cyfrowej w PFR oraz Paweł Mazur, Senior Analyst w Sii Poland. Dyskusja koncentrowała się na strategiach budowania kompetencji AI w firmach. Eksperci rozmawiali o tym czy lepiej rozwijać kompetencje obecnych pracowników, czy może pozyskiwać nowych specjalistów. Według ekspertów szkolenia to jedynie pewien wycinek prac związanych z wdrażaniem AI w firmach. Bardzo ważna jest także zmiana kultury organizacyjnej. Potrzebne jest także zidentyfikowanie obszarów, w których AI rzeczywiście może pomóc i jasno określić cel wdrożenia. Bez tej refleksji trudniej o sukcesy wdrożeniowe.

Bezpieczeństwo danych i wdrożenia AI

Podczas spotkania poruszono także temat cyberbezpieczeństwa. W panelu „Jak wdrażać AI bez obawy o bezpieczeństwo danych?” rozmawiali Marek Troszyński, kierownik Zespołu Analiz Strategicznych dla Cyberprzestrzeni i Cyberbezpieczeństwa NASK, Maciej Wysocki, CEO BioCam oraz Joanna Jakubowska, ekspertka cyberbezpieczeństwa w grupie Allegro. Rozmowę moderował Maciej Szałaj z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Eksperci podkreślili, że bezpieczeństwo danych oraz zgodność z regulacjami to jedne z kluczowych wyzwań, które mogą spowalniać wdrożenia AI w organizacjach. Co ważne, firmy powinny nauczyć się zarządzać ryzykiem w kwestii bezpieczeństwa danych.

Case study: AI w praktyce

Na koniec Sylwia Stefaniak, ekspertka ds. AI i technologii chmurowych w PZU opowiedziała w jaki sposób wdrażana jest sztuczna inteligencja w PZU. Podczas prezentacji  „AI w praktyce: od pomysłu do wdrożenia” pokazała jak przebiegał proces wdrażania AI w dużej organizacji, od koncepcji, przez zachwyt, zniechęcenie, po realne efekty. Wskazała też na istotne elementy tego procesu – zaangażowanie pracowników o wysokich kompetencjach cyfrowych jak i wprowadzenie praktycznych rozwiązań pomagających efektywnie pracować z AI wszystkim pracownikom.

Podsumowanie

Rozwój AI w polskich firmach znajduje się na etapie intensywnego wzrostu, ale nadal napotyka istotne bariery. Szerszy obraz obecnej sytuacji dostępny jest w Raporcie z badania AI BKL oraz w nagraniu z wydarzenia nt. temat.